Lider Olarak “Zıpla” Dediğinizde Hangi Yanıtı Almak İstersiniz?

Bu bayram döneminde Henry Mıntzberg’in “Yöneticilere Öyküler” kitabını okudum. Mitzberg McGill üniversitesi yönetim bilimleri fakültesinde öğretim üyesi ve birçok üst düzey yöneticiye danışmanlık vermiş bir isim. Bu kitabında hayatta karşılaşılan basit olaylardan yola çıkarak yöneticilere nasıl bir lider olduklarını sorgulatıyor.

Ona göre bir lider zıpla dediğinde iki yanıt alıyor. Bazıları “Ne kadar yükseğe zıplamayım” diye soruyor. Bazıları da “neden zıplamayım” diyor. Nasıl bir lider olduğunuz bu yanıtlarda gizli. Biraz araştırınca Mintzberg’in çok farklı liderlik rolleri tanımladığını öğrendim. Ben bu yazının konusu olarak üç tanesini seçtim. Bunlar “Temsilcilik rolü”, “Liderlik rolü” ve “Birleştirici rol”.

Temsilcilik Rolü: Bir yöneticinin vaktini iletişimi güçlendirmek için harcadığı rol. Daha çok liderin dışarıda nasıl tanındığına yönelik. Eğer bir lider bu role bürünmüşse kendini şirketin görünür yüzü olarak konumluyor.   

Liderlik Rolü: Bu role bürünen lider farklı çevrelerden insanları kendi yönetimi çalışmaya ikna ediyor.

Birleştirici Rol: Farklı insanları bir arada otorite olmadan sorunsuz çalıştırma becerisi

“Zıpla” komutunuza çalışanlarınızdan beklediğiniz yanıt sizin hangi rolü ağırlıklı oynadığınızı gösteriyor.

Ben kendi kurumsal iş hayatımda çok genç yaşta yönetici olduğum için “zıpla” diyememiştim. Birlikte çalıştığım ekip ile yaş farkım çok az ve hatta onlardan küçük olduğum için her zaman “Nasıl zıplayabiliriz?” sorusunu sordum. Zıpla dediğimde kimsenin zıplamayacağından emindim. Nasıl zıplayabiliriz diye sorduğumda birbirinden yaratıcı yanıtlar ortaya atılır ve sonra hep birlikte en yapılabilir olanları seçer ve uygulardık. Başarı hepimizin olurdu. O zamanlar bunun birlikte çalışma (collaboration) olarak tanımlandığını bilmiyordum. Ekip çalışması (team work) olduğunu düşünüyordum. İkisi arasında çok net bir ayrım var. Ekip çalışması bir liderin gözetiminde ve onun verdiği emirlerin tüm ekiplere dağıtılması ile olur. Ekip çalışır sorumluluk liderindir. Birlikte çalışma kavramında ise lider görev süresince ekibin bir parçasıdır. O görev tamamlana kadar o işi yapabilecek başla biri de ekip lideri olabilir. Başarı ve başarısızlık tüm ekip üyelerinindir. Bu arada liderin görevi, farklı insanları bir otorite olmadan sorunsuz çalıştırabilmektir.  

Bana zıpla dendiğinde de “Ne kadar yükseğe?” yanıtını veriyordum. Bu yanıtı vermemin altında da başarı odaklılık olduğunu düşünüyorum. Okulda en yüksek notu almak ve en iyi olmak güdüsü ile hareket edince, zıpla dendiğine sorgulamadan ne kadar yükseğe diye soruyorsunuz. 

Şimdi de durum değişmedi. Birlikte çalıştığımız tüm arkadaşlarıma her zaman “Nasıl zıplayabiliriz?” diye soruyorum.  Çevreme baktığımda ne kadar yükseğe yanıtından çok neden yanıtını görüyorum. Buna bir noktada nesil farklı diyebiliriz. 

Liderlerin bir çoğunun temsilcilik rolüne daha fazla önem verdiklerini gözlemliyorum. Eminim Nasıl zıplayabiliriz?” deseler çok farklı yanıtlar alacaklar ama sormadıkları, sadece temsilcilik ve liderlik rolüne odaklandıkları için birlikte çalışma kültürünü kaçırıyorlar.  

Mesleki, teknolojik davranışsal bilgi ve becerilerinin artırılması (Upskillling) ve yeni becerilerin kazanılması (reskilling) terimlerinin bolca konuşulduğu bugünlerde, bu kavramları önce kendinize uygulamaya ne dersiniz? 

Nasıl zıplayabiliriz? Sorusuna alacağınız yanıtlara lider olarak hazır mısınız?

Herkese iyi haftalar

Kaynaklar

Yöneticilere Öyküler – Henry Minzberg

No Comments